Luật sư Nguyễn Thị Dương Hà, Trưởng Văn phòng luật sư Cù Huy Hà Vũ:

“Tôi tin tướng Phạm Xuân Quắc, thượng tá Đinh Văn Huynh và các nhà báo Nguyễn Việt Chiến, Nguyễn Văn Hải vô tội”

Khi bị bắt hồi tháng 5 vừa qua, hai nhà báo bị Cơ quan an ninh điều tra-Bộ Công an khởi tố về tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ”(Điều 281 BLHS) nhưng ngày 28/8 vừa qua tội danh của họ đã được các cơ quan tiến hành tố tụng đổi thành “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân”(Điều 258 BLHS) vì đã “đưa thêm những thông tin nhạy cảm, không có thực, lợi dụng những thông tin đó để bình luận các nội dung không có trong hồ sơ vụ án” để đưa ra xét xử tại Toà án nhân dân thành phố Hà Nội dự kiến vào trung tuần tháng 10 tới. Thiếu tướng Phạm Xuân Quắc, nguyên Cục trưởng Cục cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (C14), phó thủ trưởng Cơ quan điều tra Bộ Công an cũng bị đổi tội danh từ “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” sang "Cố ý làm lộ bí mật công tác"(Điều 286 BLHS). Được biết tướng Quắc đã đến và đề nghị Văn phòng luật sư Cù Huy Hà Vũ, 24 Điện Biên Phủ-Hà Nội, bào chữa cho ông, chúng tôi đã liên hệ với Luật sư Nguyễn Thị Dương Hà, trưởng Văn phòng để thực hiện cuộc phỏng vấn này.

LS NTDH: Cần phải nói rằng đối với ông Quắc cũng như đối với các bị can khác trong vụ án sắp đưa ra xét xử thì trên thực tế đây là lần thứ hai họ bị thay đổi tội danh vì ngày 23/7/2007 Cơ quan an ninh điều tra đã khởi tố vụ án hình sự với các tội danh “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân” và “Cố ý làm lộ bí mật Nhà nước” nhằm vào các nhà báo và cán bộ C14 nói trên. Cố nhiên việc thay đổi tội danh không phải là không thể xảy ra trong quá trình điều tra nhưng trong một vụ án mà các cơ quan tiến hành tố tụng phải thay đổi tội danh đến hai lần cho cả hai nhóm bị can chứng tỏ rằng các căn cứ mà các cơ quan này dựa vào để quy tội họ là không có gì vững chắc. Nói cách khác, ý muốn chủ quan dường như đi trước chứng cứ. Nếu cơ quan tiến hành tố tụng cấp huyện mà thay đi đổi lại tội danh như vậy thì dẫu không thể chấp nhận được nhung còn có thể hiểu được vì ở cấp độ đó nghiệp vụ có thể còn non...

Những chứng cứ gỡ tội mà Văn phòng luật sư có được đến đâu rồi?

LS NTDH: VPLS mới nhận lời bào chữa cho tướng Quắc được vài hôm nên hiện trong tay chúng tôi mới chỉ có đúng Kết luận điều tra và bản Cáo trạng. Tòa vẫn chưa cho chúng tôi tiếp cận hồ sơ vụ án. Tuy vậy, ngay từ khi vụ án được khởi tố, tướng Quắc đã tiếp xúc với VPLS và với thông tin có được từ nhiều nguồn, chúng tôi có căn cứ để tin rằng tướng Quắc, và không phải chỉ tướng Quắc mà cả đồng nghiệp của ông, thượng tá Đinh Văn Huynh và hai nhà báo Nguyễn Việt Chiến và Nguyễn Văn Hải, tất cả đều vô tội. Nếu có sai sót thì cũng chỉ ở mức độ xử lý hành chính.

Xin Luật sư nói rõ hơn về cơ sở để Luật sư có được niềm tin ấy?

LS NTDH: Những việc họ đã làm trong vụ PMU 18 là theo đúng chức năng của họ được quy định trong Luật Báo chí và Luật Phòng chống tham nhũng. Thực vậy, Luật Báo chí quy định nhà báo có quyền yêu cầu các cơ quan chức năng cung cấp thông tin để phục vụ lợi ích chung của xã hội và cơ quan chức năng phải có nghĩa vụ đáp ứng; Luật Phòng chống tham nhũng quy định các cơ quan chức năng phải phối hợp với báo chí để đấu tranh chống tham nhũng một cách hiệu quả nhất. Nói cách khác, nếu các nhà báo và các cơ quan chức năng không phối hợp với nhau, không hợp tác với nhau để chống quốc nạn là tham nhũng thì chính họ đã vi phạm pháp luật, cụ thể là vi phạm Luật báo chí và Luật phòng chống tham nhũng. Đó là chưa nói những cáo buộc không lôgíc...

Thưa Luật sư, tôi nghĩ rằng khi một người bị buộc tội A nhưng qua điều tra lại không phạm tội A thì theo cái lý thông thường cơ quan buộc tội phải tuyên bố người đó vô tội cái đã, bồi thường thiệt hại cho người đó nếu người đó bị bắt giam cái đã. Nhưng trong vụ án này thì lại có cái việc bắt giam nhưng không buộc được đương sự vào tội này thì lại buộc ngay vào tội khác. Được biết Luật sư đã có thời gian làm việc tại một VPLS ở Pháp, Luật sư có thấy ở đó có lối bắt giam rồi thay đổi tội danh  như vậy không?

LS NTDH: Mắt tôi chưa đọc, tai tôi chưa nghe có việc như thế sau một số năm làm việc tại Paris. Có thê suy đoán người nào đó phạm tội, nhưng chừng nào chưa có thật đầy đủ chứng cứ thì không được động đến quyền tự do thân thể của người ta. Tất nhiên không thể loại trừ có những vụ bắt giam oan người vô tội nhưng một khi xác định đương sự không phạm tội ấy thì cơ quan tiến hành tố tụng phải trả tự do ngay cho họ vì “một ngày tù nghìn thu ở ngoài” mà!

Tôi hiểu đúng như thế, thưa Luật sư. Xin hỏi câu cuối cùng: phiên toà được dự kiến tiến hành trong hai ngày 14 và 15 tháng 10, vậy có quá gấp không, thưa Luật sư?

Cho đến lúc này chúng tôi vẫn chưa được Toà cho đọc hồ sơ vụ án thì không thể nói là Toà tạo điều kiện cho luật sư bảo vệ thân chủ của mình. Mặt khác thời gian 2 ngày chắc chắn không đủ để làm rõ các sự việc với 4 bị cáo và 27 nhân chứng gồm 25 phóng viên của nhiều tờ báo và 2 cán bộ CA. Vì vậy tôi cho rằng Toà cần lùi thời hạn xét xử cũng như chỉ nêu dự kiến chứ không ấn định thời gian dành cho phiên Toà, tránh tạo cảm giác án đã được định sẵn và mọi cái chỉ còn là thủ tục mà thôi!

Xin cảm ơn Luật sư Nguyễn Thị Dương Hà và xin chúc bà và Văn phòng Luật sư Cù Huy Hà Vũ cãi thắng trong vụ án này. Có lẽ cả Nhà nước, cả các vị Chánh án  lẫn mọi người dân đều mừng mỗi khi Tòa tuyên bố trắng án cho một bị (nghi) can nào đó?.